David LaChapelle
David LaChapelle heeft op karakteristieke, groteske wijze een waargebeurd drama verbeeld, dat opvallend genoeg nooit eerder kunstenaars heeft geinspireerd. Een exclusief interview met de Amerikaanse über popartfotograaf en maker van The Rape of Africa.
"Rape of Africa is een zwaar aangezet verhaal met veel contrast, onder andere tussen schoonheid en vergankelijkheid en wit en zwart".
In het begeleidende bockwerk bij de expositle The Rape of Africa verwoordt Wim Pijbes, directeur van het Rijksmuseum, het als volgt: "Afrika is vanzelfsprekend een zwarte vrouw, en zo wordt ze sinds eeuwen verbeeld. Afrika is het rijkste continent. Afrika
is het armste continent, het oercontlnent, waar de natuur in volle overdadig zijn gang gaat. Afrika is overdadig, over rompelend, bedwelmend en barok: bij uitstek het continent van David LaChapelle
" En even verderop: Gebaseerd op Botticelli's Venus en
Mars lijkt de verbeelding van LaChapelle een cynisch commentaar op de wereldgeschiedenis. Een voldaan slapende Mars (Europa) omringd door rijkdom en brutale, zwaarbewapende handlangers (kindsoldaten), slaap zijn roes uit in her bijzijn van een afwezig, maar soeverein kljkende zwarte Venus. LaChapelle toont ons op indringende wijze een uiterst actueel onderwerp."
David LaChapelle (1963) heeit het niet zo op interviews, Zijn werk is "ûberpop" en zijn idool is Andy Warhol, maar hij heeft niets van zijn mediageilheid. David LaChapelle is, zacht uitgedrukt, mediaschuw, Toen IFK de kans kreeg de kunstenaar te interviewen, twijfelden we dan ook geen moment. LaChapelle werd wereldberoemd als modefotograaf en regisseur van videoclips van onder anderen The Dandy Warhol, Christina Aguilera en Amy Winehouse en de krumping-documentaire Rzei. maar
is nu een andere weg ingeslagen. Vanuit zijn studio in Los Angeles prevelt hij: "In principe maak ik geen videoclips en commercials meer, en ik werk zelfs niet rneer voor bladen. I sort of fell out of love with fashion. Het felt dar mijn recente overzichtstentoonstellingen in Parijs en Mexico City een recordaantal bezoeker trokkcn, bewijst mijn gelijk: het hoeft ook niet meer, Ik was wel verrast door de mate van aandacht. Dat moet ik toegeven,"
The Rape of Africa oogt als een aanklacht. Waar ben je vooral boos over?
" Het idee ontstond toen ik in Zuid-Afrika was en de mythe The Rape of Europa door mijn hooid schoot. Toen dacht ik: dat geldt niet voor Europa, maar voor Afrika. Wij roven hun rijkdommen in de valse veronderstelling dat we daar beter van worden, dat het ons beschermt tegen vergankelijkheid. Kijk naar de kredietcrisis. Opeens zou voordat ik modefotograaf was.
Ik blijt trouw aan mezelf, met dat verschil dat ik denk dat mijn werk inmiddels meer impact heeft via het kunstcircuit dan via de bladen, die ondergesneeuwd raken door internet. Maar ik zie mezelf niet opeens als kunstenaar, Ik communiceer slechts via een ander kanaal.
In het werk zit ook een verwijzing naar Damien Hirsts For the Love of God, de met 8601 diamanten bedekte 18e couwse schedel, is dat een ode?
"lk vond zijn schedel briljant. Het was de perfecte kritick op decadentie. Hij heeft dat algestraft, door ons letterlijk de gekte te laten zien, en heeft daarmee een nieuw tijdperk ingeluid. Het is meer dan een modern kunststuk, het is een kunsthistorisch statement."
Wim Pijbes van het Rijksmuseum duidt The Rape of Africa als pop barok. In hoeverre ben je het daarmee eens?
"Was mijn werk niet altijd al pop en barok! De term popart wordt
-als stijl- tegenwoordig op zo veel dingen geplakt, dat het afbreuk doet aan de oorspronkelijke betekenis ervan. Als je bedoelt dat rnijn werk voor het grote publick bedoeld is: ja. Mijn benadering is non-elitair. lk wil zoveel mogelijk mensen bereiken. Daar zijn mijn ideen en is de manier waarop ik ze presenteer op gericht. lk wil die 2,8 seconden-grens breken. Daar wil ik zo goed mogeljjk in worden de beste."
Over barok gesproken: hoe lang heb je er eigenlijk over gedaan?
"Ruim een half jaar. Het is gemaakt als een schilderij, een tableau. Dat betekent heel veel fotograferen. Denk verder aan een enorme set, de modellen, de kleding, de dieren, de rekwisieten, de styling, de catering, het
eindeloos regisseren, beoordelen en nabewerken van beeld. Her was een tijdrovende, kostbare collaboratie. Hoe kostbaar? Het heeft me ruim honderdduizend dollar gekost. The Rape of Africa was een Hollywoodproductie.
Neem de diamantmijn op de foto. Die is nagemaakt door modelbouwers. Die is in het echt zo groot en diep dat het luchtruim erboven afgesloten is vanwege de zuigende werking. Dat kun je niet fotograferen "
Is het niet erg decadent om een ton uit te geven aan het maken van één foto?
Plots fel: " Ik creëer iets, ik consumeer niet. Ik gebruik oude rekwisieten, Ik schep werkgelegenhaid. Ja, ik heb commercieel werk gedaan, om een film als Rize te kunnen maken. Ik geel toe dat dit voor veel fotografen niet is weggelegd. Maar mijn enige doel is het aanwakkeren van maatschappelijke issues. Liefst op een zo hoog mogelijk niveau. Oak creatief gezien. Daar word ik gelukkig van. Hier leef ik voor. Maar ook als het allemaal weg zou vallen, zou ik nog creèren."
Dus eigenlijk zeg je dat het niet per se hoeft, zo veel geld uitgeven.
"lk concurreer met de gamesindustrie, met de Xbox, met Hollywoodfilms, met grote adverteerders. Met de leegte van de entertainmentindustrie. Wil je enige indruk maken, dan heb je zulke middelen nodig. Nogmaals, ik kan ook donkere, abstracte shit maken, maar to ben ik niet. Ik wil niet die mensen bereiken die al naar rnusea gaan, maar jongeren , ik wil die kinderen! lk leef niet in de kunstwereld, ik leef in de echre wereld. Ik wil de visuele taal van de jongeren spreken. Maar kijk naar Parijs en Mexico: ik bén de brug."
Wat wil je daar dan precies mee bereiken?
"Ik wil ze de liefde voor kunst bijbrengen. Ik wil ze waardevolle entertainment bieden en hun fantasie prikkelen. There's a richer, more beautiful world out there. Ik verkoop een ervaring. Veel kunst is koud, zoals Hollywoodfilms emoticloos zijn. Als je iets weet van Botticelli krijgt The Rape of Africa natuurlijk meer betekenis. Maar ook zonder die kennis is de boodschap duidelijk."
Om daar na een korte stilte ann toe te voegen: "Weet je. als ik iets maak en het ziet eruit als kunst, dan word ik nerveus en verander ik het. Dan heb ik het gevoel dat ik heb gefaald."